دلیل سم پاشی باغستان ها مبارزه با آفت ها و حشراتی است که بر روی کیفیت و کمیت و بازده محصول تولیدی تاثیرگذار است. البته سم پاشی تنها در صورتی موفقیت آمیز خواهد بود که مقدار سم مورد نظر و زمان مورد استفاده از سم و سم پاش ها مناسب باشد.

جهت استفاده از سم پاش ها می باید اطلاعات کافی در مورد نوع ساخت دستگاه مورد استفاده ونحوه ی استفاده و شرایط مناسب محیطی جهت بهره گیری از سم پاش مورد نظر قرار گیرد.

اجزا تشکیل دهنده ی یک سم پاش بادبزنی

قسمت های اصلی یک سم پاش بادبزنی همانطور که در شکل زیر قابل مشاهده است عبارتند از:

۱- مخزن: همانند مخزن تمامی سم پاش های موجود، مخزن سم پاش های بادبزنی نیز در برابر زنگ زدگی مقاوم است و طوری طراحی شده اند که پر کردن، خالی کردن و خشک کردن آن براحتی صورت می پذیرد. همزن ها باید به تعداد کافی در داخل مخزن موجود باشند تا ذرات آفت کش به صورت مناسب و یکنواخت در داخل محلول پراکنده شوند، چه در زمان پاشش و باز بودن مجرای نازل ها و چه در زمان بسته بودن نازلها. به طور کلی دو نوع سیستم و روش هم زدن سم وجود دارد: (۱) نوع مکانیکی که توسط تعدادی بیلچه مانند صورت می گیرد و (۲) نوع هیدرولیک. هر دو سیستم وظیفه دارند ذرات معلق موجود در سم را به صورت یکنواخت در داخل محلول پراکنده سازند.

۲- پمپ: عموماً، پمپ های پیستونی و سانتریفوژی (گریز از مرکز) در سم پاش های بادبزنی مورد ستفاده قرار می گیرد. پمپ های پیستونی بیشتر در زمانی مورد استفاده قرار می گیرند که فشار مورد نیاز، در حدود psi 450 تا ۶۰۰ باشد. پمپ های گریز از مرکز نیز، توان تولید فشاری در حدود psi 50 تا ۲۰۰ را دارا می باشند.

۳- فشار شکن(تنظیم کننده‌ی فشار): این قسمت از تعداد زیادی روزنه تشکیل شده است که به واسطه ی باز و بسته شدن، فشار تولیدی را تنظیم می کنند. البته این قسمت تنها جهت تغییر فشار موجود در سم پاش بادبزنی مورد استفاده قرار نمی گیرد. شامل یک فنر است که فشار فنر عامل بسته بودن لوله ایست که به مخزن ختم می شود. این لوله در زمانی که فشار، بیش از حد ظرفیت دستگاه افزایش می یابد مورد استفاده قرار می گیرد و بدین ترتیب جریانی فرعی به داخل مخزن باز می کند و بدین ترتیب فشار موجود در دستگاه را کاهش می دهد. در پمپ های گریز از مرکز تنظیم فشار موجود در سم پاش بادبزنی توسط تغییر سرعت پمپ انجام میشود، این کار به واسطه ی تغییر تعداد دور در دقیقه ی پمپ صورت می گیرد. البته باید توجه شود که تامین دور در دقیقه‌ی مورد نیاز سم پاش بادبزنی اهمیت فوق العاده ای را در پاشش مؤثر دارا می باشد، تغییر در دور پمپ موجب تغییر فشار و در نتیجه، تغییر نحوه ی پاشش می شود.

۴- فشارسنج: فشارسنج نشان دهنده ی فشار موجود در سم پاش است. فشار سنج می باید فشار در هنگام پاشش را به صورت دقیق نشان دهد. پاشنده ها در یک فشار مشخص کار می کنند و تنها در این فشار است که نوع و نحوه و مقدار پاشش مطلوب را تضمین می نمایند. فشارسنج ها هر گونه تغییر در این فشار مورد نظر را نشان می دهند. به واسطه ی یک پیغام خطا، هر گونه تغییر فشار موجود در سیستم را به کاربر اطلاع می دهند و کاربر را از وجود نقص فنی در سم پاش بادبزنی آگاه می کنند. نقوص فنی می تواند شامل بسته شدن سطح فیلتر یا صافی، تغییر در خروجی پمپ و یا عیب در سیستم رگولاتور(فشارشکن) باشد. بنابراین در یک سم پاش بابزنی، وجود یک فشارسنج مناسب و سالم اهمیت فوق العاده ای دارد.

۵- چند راهه ها(بوم): چند راهه ها یا بوم وظیفه ی انتقال مواد موجود در مخزن، از پمپ به نازل ها را دارا هستند. وضعیت قرارگیری بوم بدلیل قرار گرفتن نازل ها بر روی آن اهمیت زیادی دارد.

۶- نازل ها: نازل ها در سم پاش های بادبزنی سم موجود را به اشکال مختلف، در هوا پخش می نمایند. این قسمت ها با اتمیزه کردن قطرات سم، باعث پخش شدن بهتر سم در جریان هوا می شوند. الگوی پاشش بر اساس مکان قرار گیری نازل ها و نوع نازل های می تواند تغییر کند.

نازل ها همانطور که در شکل روبرو قابل مشاهده است از قسمت های مختلفی تشکیل شده اند که به ترتیب از پایین به بالا عبارتند از:

بدنه ی نازل  ـ  صافی  ـ  مغزی یا هسته  ـ  صفحه  ـ  سرپوش   

هسته و صفحه از قسمت های هستند که بیشترین میزان سایش در آن ها رخ می دهد، به همین علت جهت ساخت آن ها از موادی همچون فولاد خالص سخت، کاربید تنگستن و مواد سرامیکی استفاده می شود. اگر سایش این قطعات زیاد باشد ، نوع پاشش و مقدار سم خروجی تغییر کرده و جهت رفع این مشکل می باید این قطعات را تعویض و سم پاش را مجدداً کالیبره نمود.

۷- بادبزن ها: هر دو نوع بادبزن گریز از مرکز و تک محوری، در سم پاش های بادبزنی، مورد استعمال دارد.

این قسمت وظیفه دارد مخلوط ذرات سم و هوا را به سمت بالا و سایبان(تاج) درخت هدایت کند و سم پاشی یکنواختی را صورت دهد.

در بسیاری از سم پاش ها اَتمیزه شدن سم بستگی به نوع نازل ها دارد. میزان تاثیر جریان هوا بر روی نحوه ی اَتمیزه

شدن ذرات سم بستگی به اختلاف سرعت بین جریان هوا و مایع خروجی از نازل دارد. هرچه این اختلاف بیشتر باشد میزان اتمیزه شدن افزایش می یابد. میزان قطره شدن ذرات سم در زمانی به حداقل مقدار خود می رسد که موقعیت پاشش نازل ها و جریان هوا با یکدیگر یکسان باشد. در حالت عکس، اگر پاشش از نازل ها در جهت خلاف جریان هوا باشد، بیشترین میزان اَتمیزه شدن ذرات سم رخ می دهد.

وظیفه ی اصلی جریان هوا، حرکت آفت کش(سم) به داخل قسمت سایه بان درخت و قرار دادن مایع سم بر روی میوه ها و شاخه ها و تمامی قسمت های داخلی درخت و محصول است.

مشخصه ها و اِلِمان هایی از جریان هوا، که بر روی میزان پوشش سم پاش بادبزنی تاثیر می گذارد عبارتند از: حجم هوا(فیت مکعب در هر دقیقه) و سرعت جریان هوا(فیت در هر دقیقه). این مشخصه ها بستگی به نوع بابزن، اندازه بادبزن و سرعت چرخش پره ها و نوع طراحی پره ها دارد.

فاکتورهای مختلفی در عملکرد جابجاکن های هوا تاثیر می گذارد که تمامی این فاکتورها در تعامل یکدیگر قرار دارند و در نتیجه، رسیدن به یک حالت ایده آل مستلزم ایجاد یک رابطه مناسب بین تمامی عوامل تاثیرگذار است.  

آماده نمودن  سم پاش بادبزنی

اگر مواد خروجی از سم پاش به صورت مناسب و یکنواخت پاشش شوند، در این صورت جابجایی هوا در زیر درخت به صورت مناسب صورت می پذیرد و حال اگر سم پاش با سرعت زیاد در زیر درخت حرکت کند یا پاشش به صورت غیریکنواخت صورت پذیرد در این صورت جابجایی هوا به خوبی صورت نمی گیرد و نتیجه یک پاشش نامناسب خواهد بود که تمام پوشش درخت را دربر نمی گیرد.

برخی از عوامل محیطی بر حجم مناسب پاشش تاثیر می گذارد. این عوامل عبارتند از رطوبت، درجه حرارت و میزان وزش باد. رطوبت پایین و دمای بالا باعث تبخیر شدید ذرات سم خارج شده از نازل ها می شود که از انتقال کامل مواد به سطوح بالایی تاج درخت جلوگیری می کند. رطوبت های بالای ۵۰ درصد به پاشش مناسب و یکنواخت کمک می کند. وزش باد نیز ذرات سم را در جهت نامناسب هدایت می کند که به نوبه ی خود در پاشش مناسب تاثیر

منفی می گذارد، لذا توصیه می شود سم پاشی در زمانی از روز که وزش باد وجود ندارد صورت پذیرد.

عوامل دیگری از قبیل سرعت پیشروی، فشار، زمان بندی، نازل و موقعیت نازل ها، سرعت هوا یا باد و موقعیت باد و حجم پاشش بر سطح پوشش سم پاش های بادبزنی تاثیرگذار است. سرعت پاشش در حدود ۲ تا ۵  MPH است.(سرعت های کم، سطح پاشش بهتری ایجاد می کند) فشار موجود در دستگاه بر سطح پاشش تاثیرگذار است. فشار معمول مورد استفاده در سم پاش های بادبزنی در حدود ۶۰ تا ۲۶۰ psi است.

تعداد نازل های موجود بر روی دستگاه بین ۵ تا ۱۰ عدد در هر سمت متغیر است. نازل در جلوی چندراهه ها جای   می گیرد، به همین دلیل در حدود  ۳/۲  تا  ۴/۳ خروجی نازل ها به سمت قسمت های بالایی پاشش می شود و در حدود  ۳/۱ تا ۴/۱ خروجی نازل ها به قسمت های پایینی درخت پاشش می گردد.

تنظیم موقعیت دقیق هدایت کننده های هوایی منجر به قرار گرفتن مناسب سم پاش در جهت بهترین پاشش می شود.

اندازه ی نازل ها، سرعت و و فشار، همه و همه بر حجم سمِ پاشش شده تاثیرگذار است. در ابتدا لازم است حجم پاشش و سرعت پیشروی تعیین گردد و در انتها، نوع و اندازه ی نازل و فشار آن مشخص شود. حجم پاشش می تواند بین ۱۵ تا ۲۵۰ گالن در هر اِکر متغیر باشد.

استفاده از کاتالوگ وسیله، داشتن سابقه و تجربه ی مناسب کار با وسیله و تعیین دقیق مقدار سم مؤثر از عواملی است که بر میزان سم مورد احتیاج تاثیرگذار است.

کالیبراسیون

عملکرد فعلی دستگاه به کمک کالیبره نمودن آن مشخص می گردد. به این کار کالیبره کردن امتحانی یا اولیه می گویند. این عمل پس از تشخیص سلامت تمامی قسمت های دستگاه صورت می گیرد.

در طی کالیبره کردن ابتدایی یا اولیه دو فاکتور تخمین زده می شود: (۱) میزان سمی که در هر اِکر توسط سم پاش پاشیده می شود (۲) سرعت پیشروی مطلوب جهت حداکثرسازی راندمان کاری وسیله

گالن سم خروجی در هر اِکر در دو سمت سم پاش با تعیین مجهولات فرمول زیر تعیین می گردد:

فاصله ی ردیف سم پاش با تخمین فاصله ی ردیف کشت میسر می شود. سرعت و گالن سم مورد استفاده با روش های

زیر قابل محاسبه هستند:

۱- ابتدا مخزن سم پاش را تا حد مشخصی که علامت گذاری شده است با آب یا هر ماده ی دیگر که ارزش اقتصادی زیادی ندارد پر کنید.

۲- در حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ فیت مسافت را در باغستان علامت گذاری نمایید.

۳- از یک تراکتور با سرعت ثابت بهره بگیرید و ابتدا و انتهای مسیر حرکت را با پرچم علامت گذاری کنید و قبل از پرچم تراکتور را به حرکت در بیاورید تا مطمئن شوید که در هنگام گذشتن از پرچم اول سم پاش در صحت کامل به فعالیت خود ادامه می دهد. در زمانی که چرخ جلوی تراکتور از پرچم ابتدایی عبور می کند زمان را گرفته تا زمانی که چرخ جلوی تراکتور از پرچم دوم عبور می کند.

۴- زمانی که چرخ های جلویی تراکتور از پرچم دوم عبور کردند هم زمان را نگه داشته و هم سم پاش را خاموش  می کنید و زمان صرف شده را ثبت می نمایید.

۵- مخزن را تا نقطه علامت گذاری شده مجددا مملوء از آب کرده و مقدار آب خارج شده از مخزن را محاسبه کنید.

حال سرعت و گالن خروجی سم در هر دقیقه قابل محاسبه می باشد:

در انتها نیز مقدار گالن(حجم) سم مورد نیاز در هر اِکر بدست می آید. GPA توصیه ای در حدود ۲۰۰ است و اگر عدد بدست آمده برابر ۲۰۰ نبود تغییرات لازم در رابطه با سرعت و نازل ها اتخاذ می شود تا نتیجه عدد ۲۰۰ باشد.

محاسبه زمان تزریق اسید درون سیستم
جهت تزریق اسید درون سیستم می بایست اسید درون کل سیستم نفوذ کرده و کل بخشهای آن را از رسوب شستشو دهد. به همین دلیل باید اطلاعاتی نظیر فاصله محل تزریق تا دورترین عضوسیستم (L) و حداقل سرعت حرکت آب درون لوله آبیاری (V) دراختیار باشد.
با داشتن اطلاعات فوق و با استفاده از فرمول زیر می توانزمان مناسب جهت تزریق اسید به درون سیستم را به نحوی که اثر حل کنندگی اسید در کل سیستم بروز کند بدست می آید:
T=L / V
که در آن: v حداقل سرعت آب درون لوله بر حسب متر بر ثانیه (m/s) ، L فاصله محل تزریق از دورترین خروجی دریپر بر حسب متر (m) و T زمان لازم جهت تزریق اسید درون سیستم
بر حسب ثانیه (s) می باشد.
بدین ترتیب با تزریق اسید در مدت زمان بدست آمده مطمئن خواهیم بود که اسید به تمام بخشهای سیستم راه یافته است.

نحوه کالیبره کردن اسید در آب آبیاری(نسبت اسید موردنیاز در آب)
جهت برآورد نسبت اسید مورد نیاز درآب آبیاری می بایست جهت هر ایستگاه آزمایش جداگانه ای صورت داد. مثال زیر اقدامات لازم جهت انجام آزمایش فوق را تشریح می کند:
آب آبیاری چاهی دارای pH 7.5 می باشد، pH مورد نیاز جهت شستشو معمولا ۲ الی ۳ می باشد. جهت انجام آزمایش ظرف ۱۰لیتری از آب آبیاری را آماده کرده و با کاغذ مخصوص pH متر، pH آن را اندازه می گیریم (pH=7.5) . در مراحل مختلف و در هر مرحله ۱ میلیلیتر از اسید مورد نظر را به ظرف اضافه
کرده و مجددا pH را اندازه میگیریم تا pH مورد نظر به عدد ۲ نزدیک شود. در این آزمایش برای ۱۰ لیتر آب ۶ میلیلیتر اسید مصرف شد تا pH به عدد ۲ برسد. بنابراین نسبت اسید مورد نیاز ۶۰۰ میلیلیتر به ازای هر ۱۰۰۰ لیتر می باشد.

محاسبه دبی تزریق اسید درون سیستم
با داشتن اطلاعاتی نظیر دبی کل سیستم Q برحسب متر مکعب در ساعت (m3/h) و نسبت اسید مورد نیازR بر حسب میلیلیتر در متر مکعب (ml/m3) می توان میزان دبی مورد نیاز جهت تزریق اسید I بر حسب میلیلیتر در ساعت (ml/h) را مشخص نمود:
I = R . Q
میزان کل اسید مورد نیاز جهت تزریق با استفاده از زمان مورد نیاز بدست آمده از محاسبات پیشین بدست خواهد آمد.
مثال: در سیستم آبیاری مزرعه ای ۳۰ دقیقه زمان لازم است تا آب به دورترین نقطه سیستم برسد. دبی کل سیستم ۳۱ مترمکعب در ساعت و بر اساس آزمایش فوق غلظت اسید مورد نیاز درون سیستم ۶۰۰ میلیلیتر در متر مکعب می باشد. میزان دبی تزریق اسید به سیستم چه میزان است ؟
I = R . Q , I= 31 . 600 , I = 18,600 ml/h ,
I=18.6 lt/h
بنابراین دبی تزریق اسید می بایست برابر ۱۸٫۶ لیتر در ساعت باشد و این عمل به مدت ۳۰ دقیقه ادامه داشته باشد. پس میزان کل اسید مورد نیاز ما ۹٫۳ لیتر می باشد.

لوازم مورد نیاز جهت اسید شویی
جهت تزریق اسید به درون سیستم آبیاری همان لوازمی بکار میرود که در هنگام تزریق کود از آنها استفاده می شود مکانیزم سیستمهای آبیاری قطره ای به صورتی است که با راندمان بالای ۸۵ در صد آب مورد نیاز تبخیر و تعرق گیاه را به محیط رشد ریشه ها می رساند همین امر و همچنین ارزش بالای کودهای مورد نیاز گیاه موجب گشته تا از سالها پیش متخصصین تغزیه گیاه به فکر رساندن عناصر غذایی مورد نیاز گیاه به همین شیوه با راندمان بالا باشند(Fertigation). راههایی که تا کنون جهت تزریق کود و اسید در سیستمهای
آبیاری بکار گرفته شده متنوع می باشد. یکی از بصرفه ترین و موثر ترین این شیوه ها استفاده از ونتوری تزریق کننده (Mazzei Injector) می باشد که با راندمان بسیار بالا و با غلظت کاملا یکنواخت محلول کود را به درون سیستم هدایت می کند. مسئله مهمی که در این پروسه هنگام تزریق کود جلوه می کند درصد حلالیت کود، درجه اشباع و pH آن می باشد.
متاسفانه بکارگیری کودهایی با کیفیت بسیار نازل باعث بروز خساراتی جبران ناپذیر به سیستم آبیاری می شوند. در این
زمینه و قبل از تهیه کود جهت تزریق بدرون سیستم آبیاری می بایست با کارشناسان مربوطه مشورت شود. اخیرا کودهای UNEC علاوه بر تامین نیاز غذایی گیاهان، با پایین آوردن pH آب آبیاری در حد ۴-۳ باعث عدم رسوب گذاری املاح محلول در آب گشته و علاوه بر آن بتدریج با عث شستشوی رسوبات پیشین نیز
می گردند. این نوع کودها در حال حاضر بسیار مطرح بوده و هر سال استفاده کنندگان از سیستمهای آبیاری مخصوصا سیستمهای قطره ای را به خود جلب می کند

فلفل (سیاه-سفید) 

تاریخچه بامیه

محل پیدایش یا موطن اصلى بامیه آفریقاى مرکزى است. البته برخى از دانشمندان آن را بومى آفریقا و آسیا دانسته‌اند. امروزه کاشت و مصرف بامیه درکشورهاى خاورمیانه، هندوستان نواحى اطراف دریاى مدیترانه و اروپاى شرقى متداول مى‌باشد. به‌علاوه این محصول در سایر کشورهاى جهان و از جمله کشورهاى آمریکائى به‌عنوان سبزى مورد استفاده قرار مى‌گیرد. 

شرح گیاه

اصل بامیه از آسیا و یا آفریقا می باشد و شاید از هر دو قاره باشد. قدمت این گیاه زیاد نیست مصریها در قرن ۱۲ یا ۱۳ میلادی این گیاه را می کاشته اند در اروپای شرقی در اطراف دریای مدیترانه بیش از سایر نقاط از این سبزی مصرف می شود. در ترکیه بامیه را خشک کرده برای مصرف زمستان ذخیره می کنند.

بامیه گیاهی است گرمسیری و در نقاط سرد کم رشد و کم محصول می شود. گیاه دارای ساقه راست، پوشیده از تار و ارتفاع ۵/. تا ۱ متر ( گاهی ۲ متر) می باشد. برگهائی به شکل قلب تخم فرعی مرکب از ۵-۳ لوب و گلهایی منفرد درکناره برگها دارد. رنگ گلبرگهای آن زرد ولی در قسمت وسط قرمز رنگ می باشد.

میوه هرمی شکل، دراز و محتوی دانه های پوشیده از تار دارد.

گیاه شناسی بامیه

 بامیه با نام علمى Hibiscus به خانواده پنیرک یا Malvaceae تعلق دارد. در داخل جنس Hibiscus علاوه بر انواع خوراکی، گونه‌هاى زینتى و صنعتى (تولید الیاف) فراوانى نیز یافت مى‌شوند. بوته بامیه داراى ساقه اصلى ضخیمى است که در بعضى از ارقام آن شاخه‌هاى فرعى زیادى تولید مى‌کند. ارتفاع بوته در انواع مختلف پاکوتاه و پابلند به ۵۰ تا ۱۵۰ سانتى‌متر مى‌رسد. برگ‌هاى آن پهن و داراى پنج لوب یا بریدگى است. گل‌ها به‌صورت منفرد و به رنگ زرد که وسط آنها به‌ رنگ قهوه‌اى است در کنار برگ‌ها ظاهر مى‌شوند. تشکیل گل و میوه در گیاه تدریجى است و بنابراین بامیه داراى طول دوره رشد نسبتاً طولانى مى‌باشد. میوهٔ بامیه شامل غلاف گوشتى است که داراى مقطعى پنج یا شش ضلعى بوده که از قاعده به‌طرف رأس به‌تدریج باریک و نوک‌تیز مى‌گردد. طول میوه به ۳ تا ۷ سانتى‌متر مى‌رسد. درون میوه در چند ردیف، دانه‌هاى (بذر) سفید رنگ و نرمى قرار دارند که پس از رسیدن به رنگ سبز کم رنگ تغییر یافته و سفت مى‌شوند. پوست خارجى میوه سفت و خاردار است. رنگ میوه سبز و در بعضى ارقام سبز مایل به زرد مى‌باشد.

نیازهای اکولوژیکی

آب وهوا:

بامیه گیاه فصل گرم است و مقاومت هوای خنک و یخبندان ندارد. در نقاطی که دوره رشد کوتاه بوده و شبهای آن نسبتاً سرد می باشد بخوبی رشد نمی کند و میوه خوبی نمی دهد .

بنابراین آنرا در اول فصل نمی کارند. همچنین در آخر فصل تابستان که روزها کوتاه بوده و شبها سرد باشد میزان محصول آن کاملاًَ پائین می آید. بامیه تحمل رطوبت را ندارد. دمای مناسب برای رشد بوته آن بین ۲۱ تا۳۰ درجه سانتی گراد می باشد. در طول مدت رشد دما نباید از ۱۸ درجه سانتی گراد کمتر و از ۳۵ درجه سانتی گراد بیشتر باشد.

خاک:

برای بامیه خاکهای عمیق و حاصلخیز مناسب است تقریباً در هر خاکی رشد می کند و محصول می دهد. اگر خاک کمی اسیدی یا خنثی باشد برای گیاه مناسب است بهترین PH بین ۶ تا ۷ می باشد.

کود: هرچند، بامیه طالب ازت زیاد است ولی در اراضی قوی و حاصلخیز احتیاج به کود اضافی ندارد. در اراضی ضعیف و شنی در صورتیکه از کود دامی استفاده نشود باید کود شیمیایی به فرمول نسبی ۵-۱۰-۵ به مقدار ۵۰۰ کیلو تا ۱ تن در هکتار به محصول داد.

کاشت

این گیاه به سرما حساس است لذا بعد از گرم شدن هوا آنرا کشت می کنند.

این گیاه را مستقیماً در زمین اصلی می کارند زیرا نسبت به نشا کاری مقاومت ندارد. چنانچه بوته آن با خاک خارج شود و بعد از کاشت مراقبتهای زراعی از قبیل تأمین سایه برای بوته های نشاء شده انجام گیرد ممکنست بوته نشاء کاری را نیز تحمل کند. بذر بامیه در ردیفهایی که ۱۲۰ تا ۱۵۰ سانتی متر ازیکدیگر فاصله دارند کاشته می شوند. فاصله دو بوته روی ردیفهای کشت بین ۳۰ تا ۹۰ سانتی متر متغیر است که آن به پاکوتاه و پا بلند بودن بوته بستگی دارد. بذور در عمق ۱ تا ۵/۱ سانتی متری خاک قرار می گیرند.

بذور بامیه بخوبی و به راحتی جوانه نمی زنند لذا تعداد بذر بیشتری در فاصله کمتری کاشته می شوند سپس بوته های اضافی تنک می شوند. چنانچه بذور و به مدت ۲۴ ساعت در آب خیس شوند به جوانه زدن آنها کمک می کند. به منظور سریعتر و بهتر سبز شدن آنها ممکنست دیواره سخت بذر به وسیله اسید سولفوریک نرم شود.

داشت

سله شکنی و مبارزه با علفهای هرز از کارهای اصلی و اساسی مزرعه بامیه است هوای گرم و خشک و طولانی مناسب رشد این گیاه است ولی آن احتیاج به آبیاری زیاد وعمیق دارد.

قارچ فوزاریوم ممکنست به گیاه حمله کند بعضی از حشرات مانند شته می توانند بوته بامیه را مورد حمله قرار دهند.

شته ها می توانند ناقل ویروسها هم باشند.

برداشت

در بامیه برداشت میوه مرتب انجام می گیرد. غلافهای محتوی بذر قسمت خوراکی آنرا تشکیل می دهند. توصیه می شود برداشت میوه هر روز انجام شود.

چنانچه میوه خم شود و دراین صورت شکاف بردارد زمان برداشت آن فرا رسیده است. اگر میوه فقط خم شود و شکافته نگردد از موقع برداشت آن گذشته است. که در این صورت غلافها چوبی شده از کیفیت آنها کاسته می گردد. هنگام برداشت طول میوه بین ۵ تا ۷ سانتی متر متغیر است. از ظهور گل تا برداشت میوه بین ۴ تا ۶ روز طول می کشد.

آبیارى بامیه

بامیه به‌عنوان یک سبزى به آب زیادى نیاز دارد و خشکى هوا و کم آبى باعث عدم رشد گیاه و نامرغوب شدن محصول آن مى‌گردد. در بامیه مانند سایر سبزى‌هاى میوه‌اى تنظیم دور آبیارى متناسب با رشد و نمو گیاه اهمیت زیادى دارد. هر گونه توقف در رشد به‌دلیل کم آبى مى‌تواند صدمه شدیدى به گیاه وارد سازد. بنابراین حداقل هفته‌اى یک‌بار آبیارى براى تولید حداکثر محصول ضرورى است. 

شرایط اقلیمى و خاکى بامیه

بامیه براى رشد و نمو خود احتیاج به هواى گرم دارد. کشت آن در مناطقى که دوره رشد کوتاه و شب‌ها نسبتاً سرد مى‌باشد توصیه نمى‌شود. مگر اینکه براى این مناطق ارقام خاصى با طول دوره رشد کوتاه و زودرس وجود داشته باشند. به‌طور کلى در نقاط سرد و یا مناطقى که اختلاف درجه حرارت شب و روز خیلى زیاد است محصول بامیه ناچیز و نامرغوب خواهد بود. بامیه را مى‌توان در هر نوع خاکى کشت کرد ولى با توجه به اینکه این گیاه مى‌تواند در شرایط مساعد سریع رشد کرده و شاخ و برگ فراوانى تولید نماید، باید آن را در زمینى کشت کرد که از نظر مواد آلى غنى باشد، به‌علاوه جنس خاک باید طورى باشد که در بهار به‌زودى گرم شده و کاشت به‌موقع را امکان‌پذیر سازد. بنابراین خاک‌هاى شنى‌رسى هوموس‌دار بسیار مناسب براى کاشت بامیه مى‌باشند. 

دامنه انتشار

در بعضی نقاط کشور پرورش می یابد.

ارزش غذایی بامیه

بامیه سرشار از اسید فولیک، ویتامین هایA وC است. همچنین منبع خوبی از ویتامین های گروهB ، منیزیوم ، پتاسیم و فیبر غذایی می باشد.

ارزش غذایی نصف لیوان بامیه پخته:

۲۵کالری دارد؛ پس کم کالری است.

۲ گرم فیبر دارد؛ منبع خوبی از فیبر است.

۴۶۰ واحد ویتامینA دارد؛ منبع خوبی از ویتامینA است.

۱۳۰ میلی گرم ویتامینC دارد.

۵۰ میلی گرم کلسیم دارد؛ منبع خوب کلسیم که ضد پوکی استخوان است.

۲۵۶میلی گرم پتاسیم دارد؛ که ضد فشار خون است.

اثرات مواد مغذی موجود در بامیه بر سلامتی بدن:

۱) فیبر موجود در بامیه به حفظ قند خون کمک می کند؛ بدین ترتیب که سرعت جذب قند را کاهش می دهد، پس برای افراد مبتلا به دیابت مفید است.

۲) موسیلاژ(یک نوع فیبر) موجود در بامیه به کلسترول غذا متصل شده و جذب آنرا کاهش می دهد. همچنین باعث دفع سموم از بدن می شود. اثر بامیه درکاهش کلسترول خون، یکی از خصوصیات بسیار مفید این سبزی است زیرا مثل داروهای کاهنده کلسترول اثرات جانبی ندارد.

۳) بسیاری از متخصصان معتقدند که بیشتر بیماری ها از روده شروع می شوند. فیبر موجود در بامیه با جذب آب کافی، از بروز یبوست جلوگیری کرده و ابتلا به بیماری هایی چون بواسیر و دیورتیکولیت* را بشدت کاهش می دهد.

معمولاً برای افزایش حجم مدفوع و رفع یبوست،مصرف سبوس گندم توصیه می شود که امکان دارد دیواره روده را حساس کند. ولی موسیلاژ موجود در بامیه روده را نرم کرده و خروج مدفوع را آسان می سازد.

۴) اسید فولیک باعث کاهش هموسیستئین خون می شود که این ماده رگهای خونی را مسدود می کند. ویتامینC نیز یکی از آنتی اکسیدان های مهم می باشد. در مجموع به علت دارا بودن این مواد مغذی و نیز فیبرهای محلول و املاح باعث پیشگیری از بیماری های قلبی نیز می شود.

۵) برای حفظ اثرات مفید بامیه و آنزیمهای هضمی آن، باید آن را خیلی کم بپزید یعنی با حرارت کم یا با بخار ملایم پخته شود. بعضی افراد بامیه را خام مصرف می کنند. ولی اگر خواستید آن را سرخ کنید، از مقدار کمی روغن زیتون یا روغن گیاهی برای سرخ کردن آن استفاده کنید.

* دیورتیکولیت : التهاب دیورتیکول ها( کیسه های گرد فتق مانند در دیواره مخاط روده بزرگ) است که در اثر تجمع باکتری ها و سایر محرک های داخل دیورتیکول ها ایجاد می شود و باعث درد، نفخ، تهوع، یبوست، اسهال و تب می شود.

● بذرگیری :

برای تهیه بذر بایستی منتظر ماند تا میوه ها کاملا برسند ، سپس آنها را از بوته ها جدا ساخته در محل خشک و سایه نگهداری می کنند تا غلاف میوه کاملا خشک شود . آنگاه دانه ها را از داخل غلاف ها خارج نموده و در ظرف مناسبی در محل خشکی نگهداری می کنند .

اثرات مواد مغذی موجود در بامیه بر سلامتی بدن:

۱) فیبر موجود در بامیه به حفظ قند خون کمک می کند؛ بدین ترتیب که سرعت جذب قند را کاهش می دهد، پس برای افراد مبتلا به دیابت مفید است.

۲) موسیلاژ(یک نوع فیبر) موجود در بامیه به کلسترول غذا متصل شده و جذب آنرا کاهش می دهد. همچنین باعث دفع سموم از بدن می شود. اثر بامیه درکاهش کلسترول خون، یکی از خصوصیات بسیار مفید این سبزی است زیرا مثل داروهای کاهنده کلسترول اثرات جانبی ندارد.

۳) بسیاری از متخصصان معتقدند که بیشتر بیماری ها از روده شروع می شوند. فیبر موجود در بامیه با جذب آب کافی، از بروز یبوست جلوگیری کرده و ابتلا به بیماری هایی چون بواسیر و دیورتیکولیت* را بشدت کاهش می دهد.

معمولاً برای افزایش حجم مدفوع و رفع یبوست،مصرف سبوس گندم توصیه می شود که امکان دارد دیواره روده را حساس کند. ولی موسیلاژ موجود در بامیه روده را نرم کرده و خروج مدفوع را آسان می سازد.

۴) اسید فولیک باعث کاهش هموسیستئین خون می شود که این ماده رگهای خونی را مسدود می کند. ویتامین C نیز یکی از آنتی اکسیدان های مهم می باشد. در مجموع به علت دارا بودن این مواد مغذی و نیز فیبرهای محلول و املاح باعث پیشگیری از بیماری های قلبی نیز می شود.

۵) برای حفظ اثرات مفید بامیه و آنزیمهای هضمی آن، باید آن را خیلی کم بپزید یعنی با حرارت کم یا با بخار ملایم پخته شود. بعضی افراد بامیه را خام مصرف می کنند. ولی اگر خواستید آن را سرخ کنید، از مقدار کمی روغن زیتون یا روغن گیاهی برای سرخ کردن آن استفاده کنید.

* دیورتیکولیت : التهاب دیورتیکول ها( کیسه های گرد فتق مانند در دیواره مخاط روده بزرگ) است که در اثر تجمع باکتری ها و سایر محرک های داخل دیورتیکول ها ایجاد می شود و باعث درد، نفخ، تهوع، یبوست، اسهال و تب می شود.

بامیه سرشار از اسید فولیک، ویتامین های A و C است. همچنین منبع خوبی از ویتامین های گروه B ، منیزیوم ، پتاسیم و فیبر غذایی می باشد.

بیماریها :

ازبیماریهای بامیهمیتوان به بیماریلکه برگی یا cercospora و از آفات آن به انواع حشرات چوبخواراشاره کرد.

]]> http://keshavarzee.ir/archives/692/feed 0 http://keshavarzee.ir/archives/689 http://keshavarzee.ir/archives/689#comments Fri, 06 Jan 2012 15:29:57 +0000 kamal http://keshavarzee.ir/?p=689 درجه بندی فنی باغات کیوی
با توجه به اینکه ورود ارقام کیوی در کشور تحت نظارت موسسه تحقیقات نهال و بذر کشور با هماهنگی FAO انجام گرفته است،  لذا از بدو ورود و انتشار در سطح باغات روشهای کاشت و داشت و برداشت نیز ترویج داده شده است. این امر تاثیر مثبتی بر تولید این محصول داشته و بنابراین درحال حاضر ۹۰ %  از باغات کیوی با استفاده از روشهای صحیح مستقر گردیده و میتوان گفت که درجه ۱ می‌باشند.

پایه های درخت کیوی :

در نیوزیلند ابتدا جهت بدست آوردن ارقام جدید از طریق بذر به تکثیر وتولید نهال کیوی اقدام گردیده و سپس از بین نهالهای بدست آمده، ارقام پرمحصول با کیفیت خوب انتخاب و تکثیر گردید. با توجه به اینکه  نهالهای تولید شده از طریق بذر دارای تفرق صفات زیادی هستنـــد و میوه‌های نامرغوب تولید می‌نمایند، بعلاوه چون اختلاف ظاهری مشهودی بین نهالهای بذری نر و ماده وجود ندارد و تا سال ششم یا هفتم قابل تشخیص نمی‌باشد لذا تکثیر از طریق بذر مشکلاتی را ایجاد می‌نماید. ساده ترین روش استفاده از قلمه برای تکثیر نهال کیوی می‌باشد.
برای بدست آوردن یک نهال ریشه‌دار درصورت استفاده از قلمه غیرخشبی با روش مه‌پاش در تابستان سه ماه وقت لازم است و هرگاه قلمه خشبی در زمستان زده شود ۶ ماه طول می‌کشد، در حالیکه دستیابی به نهال پیوندی بر روی بذر حداقل یکسال و نیم طول می‌کشد. بعلاوه نهالهای حاصله از قلمه همگی از نظر صفات کیفی وکمی مشابه رقم مادری بوده و تفرق صفات نخواهند یافت. یکنواختی نهالهای حاصله، ‌هزینه کمتر عملیات، زمان کم، آموزش آسان روش کار و جدا کردن فوری پایه های ماده از نر همگی از محاسن تکثیر با قلمه نسبت به روش پیوند یا بذر است. بنابراین در مورد کیوی پایه خاصی مورداستفاده قرار نگرفته بلکه هریک از ارقام بروش قلمه گیری براحتی تکثیر می‌شوند.

 ارقام کیوی فروت موجود :

درختان کیوی دو پایه بوده و دارای بوته‌های نر وماده هستند. ارقام کیوی فروت موجود نتاج نهالهائی هستند که درسال ۱۹۱۰  در نیوزیلند به بار نشستند. در آن سال نهالهای بسیار زیادی از تکثیر غیرجنسی بدست ‌آمد که از بین آنها بهترین ارقام انتخاب شده، سپس در داخـــــل توده‌های مذکور بررسیهایی بعمل آمد و مشخصات آنها تعیین و بالاخره اسامی آنها بصورت قطعی اعلام شد (Mouat,1958)، ارقام تجارتی مهم ماده عبارتند از: آبوت، آلیسون، برونو، هایوارد و مونتی و ارقام نر ماتوا و توموری. بعلت نزدیکی ژنتیکی ارقام کیوی‌فروت، اختلاف صفات آنها خیلی کم است، بنحوی که از نظر شکل ظاهری یا مشخصات ساقه، شاخه و برگ قابل تشخیص نیستند، گل دادن و باروری آنها نیز دقیقاً متمایز نیست.

 ارقام نر

درختان کیوی دو پایه بوده و دارای بوته‌های نر و ماده است. روی این اصل تعدادی از ارقام نر در دنیا بمنظور بهره‌گیری بیشتر مورد بررسی قرار گرفته و دو رقم از آنها با در نظر گرفتن کلیه شرایط اقلیمی مناطق پرورش و نوع ارقام ماده، بهتر از سایر ارقام تشخیص داده شده و انتخاب گردیده اند که عبارتند از:

ماتوا Matua   :

در این رقم پرزهای پایه گل‌آذین بلند و گلها بصورت گروهی و معمولاً سه‌تائی اوایل فصل ظاهر می‌شود و دوام گلهای آن از سایر ارقام نر طولانی‌تر است. این رقم تلقیح کننده خوبی برای ارقام ماده زودرس و متوسط‌رس است و در نتیجه در مناطق تولید کیوی مورد استفاده زیادی است. همچنین این رقم از قدرت گرده‌دهی خوبی برخوردار است.

توموری Tomuri  :
در این رقم پرزهای پایه گل‌آذین بلند و گلها بصورت گروهای پنج‌تائی بوده و دیرتر از رقم ماتوا گل می‌کند، ‌در نتیجه این رقم برای تلقیح واریته هایوارد که نسبتاً دیرگل اس ، مناسب می‌باشد.
 ارقام ماده :

آبوت Abbott  :

این رقم زود گل و زودرس بوده و پرمحصول می‌باشد. شکل میوه استوانه‌ای و اندازه آن متوسط و نسبت به دو رقم هایوارد و برونو کوچکتر بوده و روی آنرا پرزهای متراکمی پوشانده است که در موقع برداشت و حمل و نقل قسمتی از آنها ریزش می‌کند. طعم میوه خیلی شیرین بوده و میزان اسید اسکوربیک در آن نسبت به سایر ارقام غیر از آلیسون کمتر است و بخاطر صفات مذکور مورد علاقه تولیدکنندگان قرار دارد. وزن متوسط آن ۵۸  گرم، طول ۷، عرض ۴ سانتی‌متر در شمال ایران ثبت شده است.

آلیسون Alisson  :

این رقم شباهت زیادی به رقم آبوت دارد با این تفاوت که میوه آن کمی پهن تر است، یعنی عرض آن نسبت به طول بطور نسبی بیشتر است.گلبرگهای رقم آلیسون در کنار هم بخوبی قرار گرفته‌اند که قسمتی از هر گلبرگ، گلبرگ مجاور را می‌پوشاند وحاشیه مجعد دارند. اسیداسکوربیک آن در حد پائینی است. از آنجا که میزان تولید آن زیاد نیست، بیشتر به عنوان پایه برای تکثیر سایر ارقام کیوی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این رقم اولین واریته وارده به ایران بوده و وزن میوه آن حدود ۵۰ گرم است. در شمال ایران بسیار زودرس بوده و اواسط مهرماه قابل برداشت می‌باشد.

برونو Bruno :

این رقم درسال ۱۹۲۰ توسط شخصی بنام Bruno  بدست آمده است. میوه رقم برونو از میوه سایر ارقام کیوی بخاطر شکل کشیده آن که در طرف دم میوه باریکتر می‌شود بخوبی قابل تشخیص است. طول میوه در این رقم زیاد و رنگ آن قهوه‌ای تیره و پرزهای خیلی متراکم وکوتاه و زبر دارد. بیشترین اسید اسکوربیک را در میان ارقام کیوی دارد. باردهی آن خیلی زیاد است و میوه آن برای تهیه مربا، ژله و کمپوت مناسب‌تر است زیرا پوست‌گیری آن در آب سرد بخوبی و بدون لک انجام می‌شود.

بعلت مقاومت زیادی که به سرما دارد وفراوانی میزان محصول اخیراً بیشتر مورد توجه باغدارن کیوی در اطراف ساری قرار گرفته است. وزن متوسط میوه این رقم در ایستگاه تحقیقات کشاورزی رامسر ۷۲ گرم، طول ۷ و عرض ۳/۴ سانتی‌متر گزارش شده است.

هایواردHayward  :

رقم Hayward  بطور تصادفی توسط باغداری به همین نام بدست آمده و درسال ۱۹۳۴ در کالیفرنیا مورد کشت و کار قرار گرفته و بنام ایستگاه پرورش نهال آن chico نامیده شده است و محبوبترین واریته کیوی در تمام مناطق تولید است که علت آن بزرگ بودن اندازه میوه، شکل تخم مرغی و کیفیت انبار مانی بالای آن است. میوه پهن و قطور است یعنی نسبت عرض به طول آن زیاد است. ازنظر عطر و طعم نیز بهتر از ارقام دیگر بوده مقدار قند و اسید اسکوربیک آن بالا است. نسبتاً دیر گل و پرمحصول بوده و بعنوان یک رقم صادراتی پرورش می‌یابد. بنابراین به ارقام گرده دهنده دیر گل نیاز دارد که به تعداد کافی درکنار آن غرس شده باشند. وزن متوسط آن درنیوزیلند تا ۱۰۰ گرم گزارش گردیده ولی در ایران حدود ۸۴ گرم با طول ۷/۷  و عرض ۶/۴  سانتی متر گزارش شده است.

مانتی Monthy

این رقم از نظر شکل ظاهری شبیه آبوت و نسبت به ارقام فوق الذکر دیر گل تر است. درختان رقم مانتی میوه زیادی تولید می‌کنند، بنابراین نیاز مبرمی به تنک کردن دارند. طعم این میوه بعلت بالا بودن اسید استیک ترش است و به همین علت کمتر مورد علاقه باغداران شمال ایران قرار گرفته است. وزن متوسط آن در ایران ۶۸ گرم با طول ۸/۶ وعرض ۳/۴ سانتی متر گزارش شده است.

نظامهای بهره‌برداری رایج باغات میوه کیوی:

مراکز پراکندگی باغات کیوی‌فروت در نقشه پیوست مشخص گردیده است، همانطور که در این نقشه دیده می‌شود، باغات کیوی در سه استان شمالی کشور یعنی استانهای مازندران، گیلان و گلستان پراکنده می‌باشند. در سایر مناطق کشور بدلیل محدودیتهای آب وهوایی امکان کشت این محصول فراهم نیست. در ۹۰% از باغات رقم هایوارد کشت شده است. طبق بررسیهای انجام گرفته توسط سازمان‌جهادکشاورزی استان‌مازندران حــدود ۷۰-۶۰ درصد سطح زیر کشت کیوی‌فروت در این استان از باغهای با تعداد کمتر از ۲۰۰ اصله درخت تشکیل شده و ۳۰%  این درختان در حیاط و باغچه منازل کشت شده‌اند.

روستا نیوز

ثبات محیطی: به منظور پایداری در فعالیت های کشاورزی یکی از جنبه هایی که می بایست مدنظر قرار گیرد ایجاد تعادل در فعالیت های زیست محیطی می باشد. عمده ترین روش هایی که به این امر کمک می کند عبارتند از: حفاظت از منابع آب و خاک، جلوگیری از فرسایش، آگاهی از روابط همزیستی بین موجودات، استفاده از واریته های محلی و بومی، کاهش ورود نهاده های شیمیایی به محیط، کاربرد دشمنان طبیعی در دفع آفات و کاربرد تلفیقی بخش های مختلف کشاورزی (دامپروری، زراعت و باغبانی) در کنار همدیگر.

ثبات اجتماعی: یکی از ابعادی که در دستیابی به پایداری در فعالیت های زراعی می باید مدنظر قرار گیرد، بعد اجتماعی است. عمده مسایلی که منجر به ثبات اجتماعی می شود شامل: جلوگیری از مهاجرت روستاییان با استفاده از مشوق های مناسب، بهبود کیفیت زندگی در مناطق روستایی، بهبود سطح دانش فنی کشاورزان در زمینه کشاورزی پایدار و گسترش فعالیت های تعاونی و مشارکتی در بین کشاورزان می باشد.

ثبات اقتصادی: یکی دیگر از ابعادی که نقش موثری در دستیابی به کشاورزی پایدار ایفا می نماید، ثبات اقتصادی است. جهت دستیابی به ثبات اقتصادی موارد زیر را می بایست مدنظر قرار داد: ثبات قیمت محصولات کشاورزی در سالهای مختلف، کاهش میزان واسطه ها در انتقال محصولات به بازار، در نظر گرفتن میزان عرضه و تقاضا در زمینه محصولات کشاورزی و ایجاد تعادل بین آنها، در نظر گرفتن در آمد حاصل از محصول در کوتاه مدت و دراز مدت، گسترش رقابت کشاورزان در زمینه محصولات تولیدی و گسترش راه های مناسب سرمایه گذاری و قابلیت سودآوری.

سیاستگذاری ها و شیوه های نیل به پایداری سیاست هایی که مانع پایداری می شوند تحت فشار قرار دادن منابع طبیعی موجود و محیط زیست در کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه از مشکلات متفاوتی ناشی می شود. در کشورهای توسعه یافته، کشاورزی در اقتصادی که اشتغال در آن سیر نزولی دارد، سهمی کوچک و رو به کاهش دارد.

در این کشورها، سیاست ها برای دستیابی به اهدافی نظیر تثبیت قیمت ها برای مصرف کنندگان، حمایت از درآمد تولید کنندگان، کاهش نرخ مهاجرت از مناطق روستایی به نواحی شهری، طراحی شده اند. این کشورها برای رسیدن به این اهداف به استفاده از ابزارهایی تمایل دارند که موجب حفظ قیمت های بالا برای کالاهای کشاورزی شوند. این امر موجب افزایش سطح تولید و بکارگیری تکنولوژی هایی گردیده که زیانبار بودن آنها برای محیط زیست و کشاورزی پایدار در تمامی جهان به اثبات رسیده است.

از سوی دیگر در کشورهای در حال توسعه کشاورزی اغلب براقتصاد، به خصوص از لحاظ اشتغال تسلط دارد و افزایش سریع جمعیت بیشتر به نواحی روستایی مربوط می شود. در این کشورها کشاورزی اغلب تحت تأثیر اثرات منفی برخی سیاست ها قرار می گیرند که عبارتند از : مالیات بندی (مستقیم یا غیر مستقیم) به منظور تهیه مواد غذایی ارزان (برای جمعیت شهری که از لحاظ سیاسی دارای اهمیت هستند)، افزایش عایدات ارزی از طریق حمایت از بکارگیری زیاد نهاده های بیرونی برای محصولات زراعی صادراتی، دستیابی به امنیت غذایی (از طریق خودکفایی غذایی ملی)، و فقر زدایی در روستاها (از طریق ارائه یارانه برای نهادهای کشاورزی). با توجه به چگونگی تأثیر گذاری این سیاست ها بر اقتصاد روستایی، همگی آنها برای پایداری زیانبار هستند. این سیاست ها همگی به ایجاد الگوها و شیوه هایی انجامیده اند که موجب زوال منابع موجود شده اند، در ایجاد فقر و کمبود اشتغال سهیم بوده اند، منجر به عرضه ناپایدارتر مواد غذایی تولید شده در داخل کشور و در نتیجه کاهش امنیت غذایی شده است(۱۲).

شیوه های نیل به پایداری برای دستیابی به پایداری، دو شیوه راهبردی در پیش رو قرار دارد که عبارتند از: افزایش بهره وری و برگشت پذیری از طریق متنوع سازی نظام ها و فعالیت های تولیدی و دوم افزایش بهره وری از طریق تخصص یافتگی. افزایش بهره وری و برگشت پذیری از طریق متنوع سازی

۱) متنوع کردن نظام های تولید: نظام های متنوع تولید در کشاورزی بر پرورش محصولات مختلف زراعی به همراه انواع مختلف دام استوار می باشند. متنوع سازی ممکن است مستلزم ادغام عناصر مختلف کشاورزی، جنگلداری و شیلات در چندین ترکیب مختلف باشد. متنوع سازی موجب کاهش مخاطرات ناشی از تغییر مقدار تقاضا، دگرگونی شرایط جوی و آب و هوایی، ابتلا به آفات و بیماری ها می شود. متنوع سازی هم چنین موجب حفظ باروری خاک می شود. در همان حال بازده را می توان از طریق کشت چندگانه زراعی و کاربرد چند منظوره زمین افزایش داد.

۲) متنوع سازی فعالیت های اقتصادی: متنوع سازی درآمد بخش مهمی از هر راهبرد توسعه پایدار اعم از روستایی و کشاروزی را تشکیل می دهد. به طور اساسی برای گسترش نظام های چند فعالیتی دو راه وجود دارد: تلفیق فعالیت تولیدی با فرآوری محصولات آن و تلفیق فعالیت های زراعی با فعالیت های غیر زراعی. تلفیق فعالیت های زراعی و غیر زراعی به توسعه بخش های صنعتی و خدماتی در نزدیکی مناطق کشاورزی بستگی دارد. در نظام های چند فعالیتی از طریق هدایت نیروی کار به سمت فعالیت های غیر زراعی که مکمل درآمد خانواده اند، تولید، متنوع تر می شود. این امر موجب تشویق پس انداز و به دنبال آن سرمایه گذاری در نهاده ها وتجهیزات کشاورزی می گردد و نیز به نوبه خود می تواند موجب افزایش دوام کشاورزی و حفظ ظرفیت بهره وری زمین و محصولات زراعی شود (۱۱).

افزایش بهره وری از طریق تخصص یافتگی نظام های تخصصی پرنهاده، اغلب بیشترین فاصله را از اکوسیستم های طبیعی دارند و باید دقت کرد که از مشکلات زیست شناختی و بوم شناختی ناشی از بکارگیری بیش از حد نهاده ها احتراز شود. در جایی که خاک های بارور و خرده اقلیم های مساعد یا نزدیکی به بازارها وفرصت های منحصر به فردی برای تولید پر منفعت محصولات زراعی ارائه می کنند، این روش نقش مهمی ایفا می کند. از آنجا که اتکا به نهاده های بیرونی ممکن است هم چنان زیاد باشد در چنین نظام هایی باید درآمد کافی برای تأمین هزینه های حفاظت از محیط زیست فراهم آید. در بهبود نظام های تولیدی تخصصی هدف اصلی باید پایدار کردن کل این زنجیره ها از جمله تولید و فرآوری و بازاریابی باشد (۶).

مشکلات موجود برای دست یافتن به پایداری کشاورزان معمولاٌ از تولیدات و قابلیت تولید زمین هایشان آگاه هستند و خواهان افزایش و نگهداری تولیدشان می باشند. اما به دلایلی نمی توانند قابلیت تولید زمین هایشان را ثابت نگه دارند. این دلایل عبارتند از : وضعیت اقتصادی- اجتماعی کشاورز، قابلیت دسترسی به تکنولوژی و انتقال و مقبولیت آن، سیاست ها و پشتیبانی دولت ها، مشکلات زمین، خاک و آب(۲) .

سه مورد اول برای رسیدن هر برنامه توسعه ای به ثبات و سلامتی محیط برای کشاورزی، مهم و تعیین کننده است. تعیین کننده های فیزیکی که اثرات معنی داری بر روی تولید و ثبات دارند عبارتند از : خاک (فرسایش و یا حاصلخیزی خاک)، آب (آلودگی، مقدار بارندگی)، اتمسفر(باران اسیدی، افزایش SO ۲ و CO ۲ ) مواد شیمیایی مثل د.د.ت، علف کش ها و کودها

آشنایی با بخشهای اصلی پرورش شترمرغ
الف.نگهداری مولد و تولید تخم
مدیریت مولدها به دو دوره عمده تقسیم می‌گردد:دوره تولیدمثل
شترمرغ در دوره تولید مثل معمولا یکروز درمیان (با استراحت در فواصل زمانی معین) تخم می‌گذارد. تجربه نشان می‌دهد هرچه ماههای گرم سال بیشتر باشد فصل تولیدمثل شترمرغ نیز طولانی‌تر می‌شود. در بعضی مناطق این دوره گاه تا ۱۰ ماه طول کشیده و محصولی بالغ بر ۱۰۰ تخم به‌همراه دارد. در این دوره برای بدست آوردن بالاترین بازده، مولدها هرگز جابجا نمی‌شوند.
مزرعه تولید تخم باید امکانات زیر را دارا باشد:پن های تولیدمثل
دانخوری (نباید صرفا به چرا اکتفا شود)
آبخوری
سایبان
آشیانه مخصوص تخمگذاری؛ مولدها خود به ساختن لانه و تخمگذاری اقدام می‌کنند. می‌توان آنها را به آشیانه دیگر که به شکل ۸ ساخته شده هدایت کرد. این کار با قرار دادن تخم و پاشیدن ذرت در آن انجام می‌گیرد و غالبا مورد قبول مولدها واقع می‌شود.
حصارسیمی ۵/۱ متری برای ممانعت از درگیری نرها و ورود شغال که تخمها را خورده یا مولدها را می‌ترساند.
تعداد نر و ماده:
در این باره روشهای زیادی وجود دارد و انتخاب روش مناسب به شرایط مختلف و بازده تخمها در سالهای گذشته بستگی دارد.
بعضی از روشهای تجربه شده:
۱ نر و ۱ ماده
۱ نر و ۲ ماده
۱ نر و ۳ ماده نکته: بعضی نرها فقط یک ماده را قبول و بقیه را رها می‌کنند.
۲ نر و ۲ ماده
۲ نر و ۳ ماده نکته: این دو روش موجب اشکالاتی در ثبت محصول است.در این روشها روش دوم (ا نر و۲ ماده ) مناسبتر از بقیه و به صرفه‌تر به نظر میرسد.
تغذیه دوره تخمگذاری:
روش نامحدود: این روش مناسبترین روش است که مواد خوراکی در سطح مرتع به طور نامحدود در اختیار مولدها قرار گیرد. علل رجحان این روش: ـ راحت. ـ ارزان . ـ موجب چاقی نمی‌شود. ـ پرنده همیشه سیر و آرام و در حالت طبیعی است.
نکته: در این روش اگر خوراک کمتر از مقدار کافی مصرف شود نیاز غذایی حیوان تامین نشده اثر سو‌ء خواهد گذاشت. علل کاهش مصرف از این قرار است:
_ شرایط نامطلوب چراگاه.
_ناکافی بودن غذای مکمل.
_ کیفیت پایین غذای مکمل مثل داشتن کپک یا مزه ناخوشایند
· چیدن پر یا مایه‌ کوبی بلافاصله قبل از دوره تولید.
_ انگل و بیماری.
_ عوامل وراثتی در خود مولدها.
_ اضطراب.
روش محدود: خوراک به طور آماده در اختیار حیوان قرار می گیرد؛ این روش جایی مناسب است که علوفه در دسترس نباشد.
نکته: در روش محدودباید از مصرف زیاد خوراک جلوگیری کردچرا که باعث چاقی شده واثر زیان‌باری بر باروری جنسی شترمرغ چه ماده و چه نر داردهمچنین مصرف بالای پروتیئن موجب اضطراب گرمایی ویا تولید تخمهای با پوسته خشک می‌گردد.
دوره استراحت
چون در دوره تولید از هرگونه جابجایی و فعالیت غیرطبیعی در محیط مولدها باید اجتناب کرد؛ لذا عمده کارهای مربوط به مدیریت مولد در دوره استراحت انجام می‌گیرد:
پرکنی.
مبارزه با انگلهای خارجی مثل کـک، شپش، کنـه بوسیله افشانه‌های ضدعفونی.
مبارزه با انگلهای داخلی مثل کرم نواری و کرم پهن بوسیله دارو.
واکسیناسیون در برابر بیماریهایی مثل ادرارسبز، تورم‌ روده، نیوکاسل.
نکته: در ۳ مورد بالا مشاوره با متخصص الزامی است چون معالجات نادرست بسیارخطرناک وگاه موجب تلفات سنگین است.
جداکردن نرها و ماده‌ها.
تغذیه در دوره استراحت؛ خود به دو دوره تقسیم می‌شود:
دوره تعدیل وزن؛ غالبا مولدها احتیاج به کاهش وزن پیدا می‌کنند. این کار تا چند هفته به پایان دوره استراحت انجام می‌شود. جیره آن عبارت‌است از مکمل ویتامینی معدنی به همراه علوفه‌خشک یا تازه یا خوراک. نکته: هیچ نوع غله ای به مولدها داده نمی‌شود به استثنای مواردی مثل: بعد از پرکنی، مایه‌کوبی، هنگام بیماری یا هوای سرد حداکثر ۳۰۰ گرم به هر پرنده.
دوره آمادگی جنسی؛ که در ۲ تا ۴ هفته پایانی دوره استراحت انجام می‌گیرد. جیره آن عبارت‌است از علوفه تازه با ۴۰۰ گرم ذرت یا خوراک دارای ۲۵ درصد غله و نیز مکمل فسفاته.
حذف شترمرغهای غیراقتصادی؛ برای تعیین صرفه اقتصادی باید در پرونده هر مولد این موارد مشخص شود:
کم و کیف جفتگیری آن.
تاریخ روزهای بدون جفتگیری.
تعداد، تاریخ، وزن واندازه همه تخمهای آن.
وزن، اندازه و تاریخ و ساعت تولد همه جوجه‌های آن.
تعداد و تاریخ تخمهای بدون نطفه.
تعداد و تاریخ تخمهای با جنین مرده.
تعداد و تاریخ تخمهایی که جوجه با عمرکوتاه دارد.
نکته: عوامل مؤثر بر کمیت وکیفیت تخم هر مولد از قرار زیر است:
سن مولد؛ معمولا نرها از۵/۲ و ماده‌ها از ۲ سالگی تولیدمثل می‌کنند و بعد در ۶-۵ سالگی به سقف تولید می‌رسند.
نسبت نر و ماده؛ ۱ نر به۲ یا ۳ ماده مناسب است.
تغذیه.
باران.
انگلها.
اضطراب؛ که می تواند علت آن سروصدا، حیوانات وحشی و سگها یا حتی درگیری نرها باشد.
عوامل وراثتی و همخونی.ب.جوجه‌کشی
طبیعی:اگرچه جوجه‌کشی به صورت طبیعی آسانتر است ولی به همان نسبت سودآوری کمتری دارد چون شترمرغ در هنگام خوابیدن روی تخم و نگهداری جوجه تخمگذاری نمی‌کند. برای کرچ شدن شترمرغ حداقل ۵ تخم لازم است والا پرنده به تخمگذاری ادامه می‌دهد. تعداد تخمی که جفت مولد می‌توانند تفریخ کنند حدود ۲۰ عدد است. مصنوعی:
مقدمات: جمع‌آوری تخمها؛ هرروز ترجیحا صبح زودیا غروب.
ضدعفونی تخمها؛ به دو روش شستن(۵ گرم virkon-s در ۱ لیتر آب ولرم برای شستشویا در نیم لیتر برای افشانه تخمها ودستگاه. ( آب سرد موجب مَکش میکروبها به داخل تخم می‌شود) یا گازدادن(۸۰ گرم پرمنگنات پتاسیم و۱۳۰میلی‌لیتر محلول ۴ درصد فرمالین برای ۳ مترمکعب دستگاه)
نگهداری تخمها؛ که نباید بیش از ۱ هفته طول بکشد باید در دمایی بین ۱۵ تا ۲۰ و رطوبتی بین ۷۵ تا ۸۰ درصد باشد. تخمها به صورت عمودی و با روزی ۱ بار چرخش نگهداری می شوند. بعداز حمل ونقل طولانی باید حداقل ۱۲ ساعت بی‌حرکت بماند.
گرم کردن تخمها؛ قبل از گذاردن در دستگاه باید ۱۲ ساعت در اتاق ۲۵ درجه گرم شوند. دستگاه:
دما؛ ۳۶ درجه با نوسان حداکثر ۵/۰ (حتی نوسان ۱ تا ۵/۱ درجه منجر به ۵۰درصد تلفات می‌گردد).
رطوبت؛ بین ۲۶ تا ۳۴ درصد.
کیسه زرده؛ اگر پایین باشد جنین از بین می‌رود.(محل کیسه باچراغ مشخص وبا مداد علامتگذاری شود).
وضعیت تخمها؛ بر اساس روشهای استاندارد
چرخاندن تخمها؛ اگر دستگاه خودکار نیست ۳ بار در شبانه روز.
جریان هوا؛ ۵۰ لیتر در ساعت برای هر تخم.(افزایش گازکربنیک خطرناکتر از کاهش دماست لذا هنگام قطع برق یا نقص هواکش باید درها را نیمه باز گذارد).
هچر؛ یک واحد کامل جوجه‌کشی به جز اتاقهای شستشو، نگهداری و گرم‌کننده تخم، ستر و جوجه‌کشی باید مجهز به هچر برای سلامت کامل جوجه‌ها باشد.
ج.پرورش جوجه و پرواربندی
نگهداری جوجه تا ۳ ماهگی
روش طبیعی(با مادر):
دایه: یک مولد آرام و اهلی که تجربه جوجه‌کشی به همراه جثه ای بزرگ دارد اگر پذیرنده جوجه‌های غریبه باشد مناسبترین مورد برای پرورش طبیعی جوجه است. چون به جز ۱۵ الی ۲۰ جوجه خودش، می تواند در ماههای سرد ۱۰ الی ۱۵ و در ماههای گرم تا ۴۰ جوجه دیگر را پرورش دهد. زمان جدا کردن جوجه‌ها از دایه بسته به نظر مزرعه‌دار است. غالبا بعد یک ‌ماه می‌توان آنها را جدا کرد و جوجه‌های جدیدی جایگزین نمود. از آنجا که مولدها هنگام نگهداری از جوجه تخمگذاری ندارند معمولا روش طبیعی مورد توجه مزرعه‌داران واقع نمی‌شود.
روش مصنوعی(بدون مادر):
بعد از خشک کردن جوجه‌ها و ضدعفونی کردن ناف، آنها را به سالنی با شرایط زیر منتقل می‌کنندبا احتیاط و جلوگیری از بروزسرماخوردگی)
قسمت مجزا برای جوجه‌های ۱ تا ۷ روزه؛ ۱۰ متر به ازای ۵۰ جوجه(این محل را باید هر روز توسعه داد به گونه ای که بعد از یک ‌ماه هر جوجه ۱ متر جا داشته باشد)
دمای هوا وکف؛ ۲۶ درجه
ضدعفونی شده
کف یکپارچه؛(اگر بتونی است عایق‌بندی شود)
هر ۵ جوجه ۱ دانخوری و آبخوری پر؛(نباید طوری باشد که جوجه در آن بیفتد و گیر کند)
تهویه مطبوع بدون جریان مستقیم سرد
خروجی به سمت بهاربند؛(بعد از ۲ هفته می‌توان در هوای مساعد جوجه‌ها را برای چرا خارج کرد)نکته: عوامل مرگ و میر جوجه‌ها:
عوامل قبل از تولد؛ مثل سوء تغذیه مولدها، تازه نبودن تخم، روشهای غلط و بهداشت پایین جوجه‌کشی
غذای نامناسب؛ مثل غذای درشت
شرایط بد سالن؛ مثل تراکم بالا، گرما و عدم تهویه، سرما و نوسانات شدید دما
انگلهای داخلی و خارجی و بیماریها
اضطراب؛ تقریبا مهمترین عامل تلفات جوجه است. چون موجب رفتار غیرعادی مثل خوردن پر، علف، چوب، سنگ و.. می‌شود. مهمترین عامل اضطراب جابجا کردن جوجه‌هاست. از عوامل دیگر می‌توان به گرفتن زیاد جوجه‌ها، سروصدا، جانوران موذی وپرندگان مزاحم، تغییرات شدید خوراک و دما و برنامه‌های روزانه، بیماری و انگل و کافی نبودن محیط تحرک اشاره کرد. چریدن دریونجه‌زار و قراردادن مولدهای حذف شده به عنوان دایه می‌تواند آرام‌بخش باشد.
۲- نگهداری بعد از ۳ ماهگی در این هنگام جوجه بحرانها را پشت‌سر گذاشته لکن نباید نکاتی مثل مبارزه با بیماری و انگل، تراکم مناسب و تغذیه صحیح را فراموش کرد.
د.کشتار و فرآوری
یک کشتارگاه مجهز شترمرغ؛ شامل قسمتهای کشتار، تجزیه، بسته‌بندی گوشت، تونل انجماد، سردخانه، بسته بندی پر و دباغی چرم است که البته کارگاهها و کارخانجات تبدیلی (مثل کارگاه کیف و کفش…و کارخانه ژامبون و کنسرو…)می‌تواند مکمل خوبی برای آن باشد
مشکلات رفتاری
مشکلات رفتاری در شترمرغها بیشتر ناشی از ورش باد تند ، تراکم زیاد و دیگر مسایل ناسازگار می باشد .عارضه پرخواری معمولا توسط پرندگان خسته یا در محیط تراکم آغاز میشود. در صورت بروز این عارضه از بین بردن آن بسیار مشکل است .
روشهای استفاده از Hubcap ( وسیله ای جهت مشغول نمودن شتر مرغها ) درجایگاه نگهداری و دیگر اسباب بازیها به حل این مشکل کمک میکند .همچنین جدا سازی پرندگان یا استفاده از جایگاه نگهداری با مساحت بیشتر می تواند مشکل را تا حد زیادی مرتفع نماید.آسمان نگری هم یکی از مشکلات رفتاری است که د رپرندگانی که مدتهای طولانی در محوطه محدود نگهداری شده اند مشاهده میشود . بنظر میرسد این رفتار بیشتر در شرایط آ ب و هوایی شمالی که درطول زمستان جوجه شتر مرغها در داخل جایگاه محدود نگهداری میشود دیده میشود . خارج کردن آنها از جایگاه محدود موجب حل مشکل میشود . تهاجم شتر مرغهای نر یا ماده یک رفتار طبیعی به منظور حفظ قلمرو میباشد . شتر مرغه انیز قلمرو خود را حفظ نموده حالت تهاجمی پیدا میکنند . جداسازی ساده آغلها و ایجاد فضای بیشتر برای شترمرغها ی ماده که امکان فرار از مسیر تهاجمی نرها را داشته باشند در حل مشکل کمک نموده و در پیشگیری از بروز صدمات موثر میباشد .اموهای ماده بیشتر از گونه های دیگر مهاجم میباشند و اجازه دادن به اموها جهت جفت یابی ، جداسازی اموهای نر وماده و فراهم ساختن مساحت بیشتر برای اموها از ایجاد و پیشرفت این عارضه جلوگیری خواهد نمود .

خصوصیات گیاهشناسی

 گیاه علــفی و چند ساله است،ارتفاع گیاه ۵/۱ متر می رسد،دارای ساقه زیر زمینی (ریزوم) متورم است که از چندین ساقه هوایی بیرون می آید. برگ های آن سبز روشن شبیه برگ موز به درازای ۵/.تا۱ متر است که در قسمــــــت های پایین ساقه بدون دمبرگ و در قسمت بالای برگها کامل دیده می شود و ساقه ی گلدار آن از بین برگهــــــــا خارج می شود . گل های آن مجتمع و سنبله به رنگ زرد و تخم آن خیلی ریز و سیاه رنگ است و انواع تخم ها بدون نطفه و عقیم هستند،تکثیر آن از طریق کاشت قطعاتی از ساقه زیر زمینی سال رویش قبل یا ساقه هــــــــوایی ریشه دار آن میباشد. منظور از ساقه هوایی ریشه دار این است که معمولا از کنار برگ های قاعده ی ســــــــــاقه مرتبا شاخه های کوچک ضخیمی خارج می شود. آب و هوای گرم و مرطوب و خاک های زهکــــــــــــــــش دار برای رویش آن مناسب است. قطعات ریزوم در عمق ۸-۷ سانتیمتری و با فاصله ی ۳۰ سانتیـــــــــــمتر از هم می کارند. قسمت مورد استفاده گیاه به عنوان ادویه و از نظر خوراکی و دارویی ریزوم است که مــعمولا ۱۲-۱۰ ماه پس از کاشت موقع برداشت آن فرا میرسد. از مزرعه زردچوبه به طور متوسط در هر هکتار ۱۲-۱۰ تن ریــــــزوم تازه خام برداشت می شود،معمولا ریزوم را پس از خارج کردن از زمین تمیز کرده ریشه های آن را جدا نــــــــــــــموده و خوب با آب میشویند، پس از آن در آب جوش قرار داده کمی میجوشانند و سپس آن را خــــــــــــارج کرده و پهن می کنند تا در مدت چند روز خشک شود در این مراحل سه چهارم وزن ریزوم خام از دست میرود. ســطح خارجی ریزوم خشک شده و آماده شده به رنگ خاکستری مایل به زرد یا قهوه ای مایل به زرد است، بوی معطر و طعم آن تلخ است. آن پــــــــــس از قطعه قطعه کردن به ۲ صورت به بازار عرضه می کنند. یکی به صورت استوانه ای به طول ۸-۴ سانتی متر و قطر ۲-۱ سانتی متر و دیگری نوع گرد است که از  ریزوم اولیه به دست می آید. نوع دوم معمولا مرغوبتر است.از نظر کاربرد و مصرف زرد چوبه در روزگاران کهن در خاور دور به سبب رنگ زرد درخشان و زیبایی که تولید میکند در رنگرزی پارچه های ابریشمی و پنبه ای و همچـــــــــــنین در خوراک ها مورد توجه بوده است،این رنگ زرد درخشان به سبب کورکومین است.در حال حاضر به عنوان معطر در طبخ غذا ها مورد توجـه است.در نواحی لاهیجان و شمال کشور هم قابل کشت است.

 نیازهای اکولوژیکی

  در فصل پاییز هنگام آماده سازی زمین ۲۵-۲۰ تن در هکتار کود دامی،اگر زمین تهی بود این مقدار به ۱۰۰-۷۵ تن در هکــــــــتار می رسد،فسفر ازت و پتاس نیز به وضعیت خاک بستگی دارد،۱۰۰ کیلو در هکتار ازت ،۱۰۰ کیلو در هـــکتار اکسید فسفر و ۲۰۰ کیلو در هکتار پتاس.یک سوم ازت را در زمان کاشت ،یک سوم ۳۰ روز و ما بقی را ۶۰ روز پـــس از کاشت به خاک اضافه می شود.استفاده از کود های شیمیایی و حیوانی نقش عمده ای در افزایش عمـــــــلکرد دارد.زرد چوبه گیاهی است کم و بیش مقاوم به آفات و بیماریها .لکه برگی از آفاتی است که در طول رویــش گیاه را تهدید میکند. لکه های سفید رنگ که در دو طرف سطح برگ های آلوده به خصوص در نواحی فوقـــــــــــانی برگ ها مشاهده می شود. در سال های اخیر مشاهده شده است که ریزوم زردچوبه توسط پیــــــتیوم آلوده شده و خسارات زیادی به محصولات وارد می شود.استفاده از سموم مناسب و کاربرد به زراعی در کنترل این بیماری بســـــــیار موثر است. زمان برداشت گونه های مختلف متفاوت است. معمولا ۷ تا ۹ ماه پس از سبز شدن ریزوم میتــــــــوان اندام های زیر زمینی را بر داشت کرد، اواسط پاییز تا اواخر زمستان زمان مناسبی برای برداشـت ریزوم است.قبل از برداشت پیکر رویشی گیاهان(ساقه و برگ) را از ناحیه زمین قطع میکنند تا برداشت آسان شود.

 ترکیبات شیمیایی

  ۱-کورکومین۲-تورمرون۳-زینــــــــــجی برون ۴-فلاندرون ۵- کارون ۶-کامفور۷- کوکومون،چربی نشاسته اسانس روغنی فرار و تورمرول و… است.در بیخ خشک آن حدود ۸/۵ درصــد اسانس است که شامل یک کتون و الکل و در تازه ی آن حدود ۲۴/. درصد اسانس است که در آن ماده زینجی برین یافت می شود.

  خواص دارویی

 زردچوبه از قدیم به عنــــوان هضم کننده غذا و صفرا آور مصرف می شده .از زرد چوبه داروهای زیادی به شکل خوراکی و موضــعی تهیه می شود که محصولات موضعی مانند:پماد، روغن، کرم و لوسیون برای زخم ها، اگزما و ورم به کار مــــــــــــــــی رود و اشکال خوراکی آن به صورت قرص،شربت و آمپول استفاده می شود.زرد چوبه از زمان قدیم در طب آیــــــــــورودا به عنوان ضد ورم استفاده می شده است. از اثرات مهم زردچوبه تحریک ترشحات پانکراس است،تــــــحقیقات بر روی اسانس زرد چوبه نشان داده است که دارای اثر صفرا آور و حل و دفع سنگ مثانه می بـاشد. کورکومین Curcomin مهم ترین ماده موثره زرد چوبه، دارای خواص ضد سموم کبد،ضد ورم و ضد عفــــــونت است.از اثرات دیگر آن که به تازگی تایید شده است،خواص ضد موتاژن،ضد ایدز و ضد اکسیـدان است.ماده دیگر زرد چوبه بنام Turmeronear دارای خاصیت ضد سم مار بوده و قادر به خنثی کردن بسیـاری از سموم مارها است.با وجودی که تا کنون اثرات جانبی از زرئدچوبه گزارش نشده است ولی در موارد مـصرف آن باید احتیاط صورت گیرد.از جمله مصرف آن در زمان حاملگی باید متعادل باشد،همچنین کـــــسانی که مجرای کیسه صفرای آنها بسته و یا دارای اشکال است و یا اینکه دارای سنگ های صفرایی در کیسه صفرای خود هستند باید با احتیاط از زردچوبه استفاده کنند مصرف زردچوبه به همراه غذا ها و دارو ها بلا مـانع بوده و تداخلی ایجاد نمیکند، مقدار مصرف روزانه زردچوبه ۳-۵/۱ گرم در روز است.گر چه قسمت عــــــــــمده زردچوبه در دنیا در تغذیه و به صورت پودر مصرف میشود ولی اشکال مختلف دارویی آن نیز در داروخانه های گیاهی بسیاری از کشور ها وجود دارد.

زردچوبه طبق نظر حکمای طب سنتی گرم است و از نظر خواص گرفتگی و انسداد کبد را باز میکند و اگر ۴ گــــرم آن با سرکه رقیق مخلوط شده بیاشامید برای یرقان مناسب است. برای تسکین درد دندان جویدن آن مفید اســت. استفاده بیش از حد آن برای قلب مضر است، برای رفع عوارض آن از آب لیمو ترش استفاده می شود. به عنوان بادشـکن، تصفیه کننده خون و تب بر نیز استفاده می شود. به عنوان بند آورنده خونریزی،جوشانده ی آن برای رفع سوزش چشم،استفادهی آن برای درد رماتیسم، سرفه و سل مفید است. ساقه ی زیرزمینی این گیاه به رنگ لیــمویی مخلوط با برگ های آن برای معالجه ی اضافه وزن و چربی زاید بدن خورده می شود. شیره ی رقیق آن به عنوان ضد انگل مصرف می شود.